Đại hội VFF, V.League và giấc mơ World Cup: Bài học từ nhiệm kỳ 8 và nhiệm kỳ 9

Người ta thường nói, bóng đá Việt Nam đã thay da đổi thịt trong một thập kỷ qua. Nhưng ít ai nhìn lại một cách thấu đáo rằng, sự thay đổi ấy không đến từ một phép màu nào, mà từ một quá trình chuyển giao quyền lực mang tính bước ngoặt tại Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF). Khi Đại hội VFF nhiệm kỳ 10 đang đến rất gần, với việc phân phối phiếu bầu dự kiến diễn ra trong tháng 10 và hạn chót nộp hồ sơ vào ngày 19 tháng 10, cả nền bóng đá đang đứng trước một ngã rẽ quan trọng. Đại hội dự kiến được tổ chức vào tháng 12 năm 2026 hoặc đầu tháng 1 năm 2026, và kết quả của nó sẽ định đoạt không chỉ bộ máy lãnh đạo, mà còn là vận mệnh của giấc mơ World Cup mà hàng triệu người hâm mộ đang ôm ấp. Để hiểu vì sao Đại hội lần này lại quan trọng đến vậy, cần phải nhìn lại hai nhiệm kỳ trước. Nhiệm kỳ 8 (2026-2026) là giai đoạn bóng đá Việt Nam chìm trong bóng tối. Đó là thời kỳ mà các doanh nhân, hay còn gọi là những “bầu”, nắm giữ vai trò chủ chốt trong VFF và Công ty Cổ phần Bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam (VPF). Kết quả là một loạt các vụ bê bối dàn xếp tỷ số, thất bại tại AFF Cup 2026, và việc đội tuyển U22 bị loại ngay từ vòng bảng tại SEA Games 2026. Đó là khoảng thời gian mà người ta gọi là “đáy” của bóng đá Việt Nam, khi niềm tin của người hâm mộ bị xói mòn và hình ảnh của nền bóng đá bị tổn hại nghiêm trọng. Ngược lại, nhiệm kỳ 9 (2026-2026) dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Trần Quốc Tuấn và bộ máy chuyên nghiệp đã mang lại những thành tựu chưa từng có. Đội tuyển nữ giành vé dự World Cup 2026, đội tuyển Futsal lần đầu tiên góp mặt tại World Cup, đội U17 lọt vào vòng chung kết World Cup, và đội U22 giành huy chương vàng SEA Games. Chưa dừng lại ở đó, đội tuyển quốc gia đã hai lần vô địch AFF Cup. Sự tương phản giữa hai nhiệm kỳ là rõ ràng đến mức không thể phủ nhận, và nó đặt ra một câu hỏi lớn: điều gì tạo nên sự khác biệt? Câu trả lời nằm ở chính cấu trúc lãnh đạo. Nhiệm kỳ 8 chứng kiến sự chi phối của các doanh nhân, những người mang theo tư duy kinh doanh và mối quan hệ cá nhân vào công tác quản lý. Trong khi đó, nhiệm kỳ 9 là sự lên ngôi của những nhà quản lý chuyên nghiệp, những người đặt quy trình thể chế lên trên lợi ích cá nhân. Sự thay đổi này không chỉ là sự thay đổi về con người, mà là sự thay đổi về triết lý vận hành. Và chính triết lý ấy đã tạo ra môi trường để các tài năng trẻ được phát triển và các đội tuyển quốc gia có thể cạnh tranh ở đẳng cấp cao hơn. Tuy nhiên, giữa lúc này, một tiếng nói bất ngờ đã vang lên. Bầu Đức, người từ lâu đã giữ im lặng, đột nhiên lên tiếng đề cử một doanh nhân vào vị trí lãnh đạo VFF. Điều này gây bất ngờ bởi sự im lặng kéo dài của ông trong các vấn đề của liên đoàn. Cần phải nói rõ rằng, bài viết này không hề có ý định phủ nhận quan điểm của bầu Đức, bởi vì những đóng góp của ông cho bóng đá Việt Nam là không thể phủ nhận. Ông đã đầu tư hàng chục triệu đô la vào các học viện bóng đá trẻ và tạo ra một thế hệ cầu thủ tài năng. Nhưng thành công trong bóng đá đòi hỏi một cách tiếp cận toàn diện hơn, và đó là điều mà chỉ có một bộ máy chuyên nghiệp mới có thể đảm bảo. Bài học từ quá khứ là rất rõ ràng. Câu chuyện về bầu Thụy là một ví dụ điển hình. Ông từng là một doanh nhân đầy tâm huyết với bóng đá, nhưng đã phải rời bỏ cuộc chơi vì sân chơi không công bằng. Khi một doanh nhân phải đến trụ sở VFF để phản đối và sau đó rút lui hoàn toàn khỏi bóng đá, đó là một tín hiệu đáng báo động về môi trường đầu tư. Nó cho thấy rằng, nếu không có một cơ chế quản lý nhà nước công bằng, các nhà đầu tư sẽ không thể yên tâm gắn bó lâu dài. VFF là một tổ chức xã hội - nghề nghiệp, vì vậy vai trò của quản lý nhà nước không thể thiếu. Đây không phải là sự kiểm soát, mà là sự đảm bảo cho một sân chơi bình đẳng. Nhìn lại lịch sử, chúng ta có thể thấy rõ rằng sự chuyển đổi từ mô hình doanh nhân sang mô hình chuyên nghiệp không phải là một sự lựa chọn ngẫu nhiên. Nó là kết quả của một quá trình đấu tranh và học hỏi từ những thất bại. Nhiệm kỳ 8 đã dạy cho chúng ta rằng, tiền bạc và mối quan hệ không thể thay thế cho năng lực quản lý và tầm nhìn chiến lược. Nhiệm kỳ 9 đã chứng minh rằng, khi được trao quyền và đặt đúng vị trí, những nhà quản lý chuyên nghiệp có thể tạo ra những kỳ tích mà trước đây chỉ tồn tại trong giấc mơ. Và giấc mơ World Cup không còn xa vời nữa. Với việc FIFA mở rộng World Cup 2026 lên 48 đội, khu vực châu Á sẽ có nhiều suất tham dự hơn. Điều này mở ra cơ hội chưa từng có cho các đội tuyển như Việt Nam. Nhưng cơ hội chỉ trở thành hiện thực khi chúng ta có một bộ máy lãnh đạo đủ mạnh và đủ chuyên nghiệp để tận dụng nó. Đó là lý do tại sao Đại hội VFF nhiệm kỳ 10 lại quan trọng đến vậy. Đó không chỉ là một cuộc bầu cử đơn thuần, mà là một cuộc trưng cầu dân ý về tương lai của bóng đá Việt Nam. Điều đáng lo ngại nhất không phải là việc ai sẽ thắng cử, mà là liệu chúng ta có đủ tỉnh táo để không lặp lại những sai lầm của quá khứ hay không. Sự trở lại của mô hình doanh nhân có thể mang lại những lợi ích ngắn hạn, nhưng nó cũng mang theo những rủi ro mà chúng ta đã từng nếm trải. Những thành tựu của nhiệm kỳ 9 là kết quả của một quá trình xây dựng lâu dài, và nó rất dễ bị phá hủy nếu chúng ta không duy trì được nền tảng chuyên nghiệp. Bóng đá Việt Nam đang đứng trước cánh cửa lịch sử. Giấc mơ World Cup không còn là điều viển vông, nhưng nó đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng và một bộ máy lãnh đạo có tầm nhìn. Đại hội VFF nhiệm kỳ 10 sẽ là bài kiểm tra đầu tiên cho sự trưởng thành của nền bóng đá. Liệu chúng ta có đủ bản lĩnh để lựa chọn con đường khó khăn nhưng đúng đắn, hay sẽ lại bị cám dỗ bởi những lời hứa hẹn ngọt ngào nhưng thiếu cơ sở? Câu trả lời nằm ở chính những quyết định mà chúng ta sẽ đưa ra trong những tháng tới. Và như tôi đã nói từ rất lâu, thị trường chuyển nhượng không vận hành bằng tiền, mà bằng niềm tin. Cũng giống như vậy, vận mệnh của bóng đá Việt Nam không được quyết định bởi số tiền trong tài khoản, mà bởi chất lượng của những con người đứng đầu.